Employability van medewerkers: betekenis, voorbeelden en 6 manieren om het te vergroten

Employability klinkt misschien als een abstracte HR-term. Totdat vacatures moeilijk te vervullen zijn, waardevolle kennis uit de organisatie verdwijnt of medewerkers moeite hebben om mee te bewegen met veranderingen in hun werk. Dan wordt inzetbaarheid ineens heel concreet.

Digitalisering, AI, nieuwe manieren van werken en veranderende functie-eisen vragen voortdurend om andere kennis en vaardigheden. Voor HR ligt er daarom een belangrijke vraag: hoe zorg je ervoor dat medewerkers niet alleen vandaag goed inzetbaar zijn, maar ook voorbereid zijn op het werk van morgen?

In dit artikel lees je wat employability betekent, waarom het belangrijk is en hoe je als HR-professional de employability van medewerkers kunt vergroten.

Wat is employability?

Employability is de mate waarin iemand in staat is om werk te vinden, te behouden én succesvol te blijven uitvoeren, nu en in de toekomst. Het gaat daarbij om meer dan actuele vakkennis. Ook het vermogen om te leren, je aan te passen en zelf richting te geven aan je loopbaan speelt een belangrijke rol.

Belangrijke bouwstenen van employability zijn bijvoorbeeld:

• actuele vakkennis;
• persoonlijke ontwikkeling;
• communicatieve en sociale vaardigheden;
• leervermogen;
• flexibiliteit en aanpassingsvermogen;
• motivatie;
• digitale vaardigheden;
• regie over de eigen loopbaan.

Employability is daarmee een gedeelde verantwoordelijkheid van werkgever en medewerker. Medewerkers nemen regie over hun ontwikkeling, terwijl organisaties de voorwaarden creëren om te kunnen leren en groeien. Denk aan tijd en budget voor ontwikkeling, maar ook aan feedback, nieuwe verantwoordelijkheden, interne mobiliteit en een cultuur waarin leren onderdeel is van het dagelijks werk.

Voor HR betekent dit dat employability niet alleen een individueel ontwikkelvraagstuk is, maar ook een strategisch organisatievraagstuk.

Wat is een voorbeeld van employability?

Stel dat een marketingmedewerker leert werken met AI-tools voor contentcreatie en data-analyse. Daarmee ontwikkelt diegene vaardigheden die steeds relevanter worden binnen het vakgebied. De medewerker kan efficiënter werken, nieuwe werkzaamheden oppakken en gemakkelijker meebewegen met veranderingen binnen de functie.

Of denk aan een teamleider die zich verdiept in coachend leiderschap. De rol van leidinggevenden verandert: minder sturen op uitvoering en meer aandacht voor ontwikkeling, eigenaarschap en samenwerking. Door nieuwe leiderschapsvaardigheden te ontwikkelen, blijft de teamleider beter toegerust voor die veranderende rol.

Ook ontwikkeling op het gebied van communicatie, projectmanagement, persoonlijk leiderschap of digitale vaardigheden kan de employability vergroten.

Voor HR zit de uitdaging vooral in het herkennen van welke vaardigheden medewerkers en de organisatie in de toekomst nodig hebben, en daar tijdig ontwikkelmogelijkheden voor creëren.

 

Hoe vergroot je de employability van medewerkers?

Employability vergroten vraagt om meer dan medewerkers toegang geven tot een opleidingscatalogus. Leren wordt effectiever wanneer ontwikkeling aansluit bij zowel de ambities van medewerkers als de toekomstige behoeften van de organisatie.

Met deze zes manieren kun je daar als HR-professional aan bijdragen.

1. Stimuleer continu leren

Maak leren een vanzelfsprekend onderdeel van het werk. Bied medewerkers toegang tot trainingen, opleidingen en andere ontwikkelmogelijkheden die aansluiten bij veranderingen in hun vakgebied en binnen de organisatie.

Kijk daarbij niet alleen naar wat iemand nodig heeft voor de huidige functie, maar juist ook naar vaardigheden die in de toekomst belangrijker worden. 

2. Breng toekomstige vaardigheden in kaart

Welke kennis en vaardigheden heeft de organisatie over drie of vijf jaar nodig? En in hoeverre zijn die vandaag al aanwezig?

Door strategische organisatiedoelen te vertalen naar benodigde competenties en skills, kan HR gerichter bepalen waar ontwikkeling nodig is. Denk naast vakinhoudelijke kennis bijvoorbeeld aan digitale vaardigheden, communicatie, samenwerken, leiderschap, kritisch denken en aanpassingsvermogen. Met de komst van AI kan je bijvoorbeeld werknemers basiskennis geven over hoe je AI inzet in je werk.

3. Maak feedback onderdeel van hun ontwikkeling

Feedback helpt medewerkers inzicht te krijgen in hun sterke punten en ontwikkelmogelijkheden. Stimuleer daarom regelmatige ontwikkelgesprekken en zorg ervoor dat feedback niet alleen onderdeel is van een jaarlijks beoordelingsmoment.

Instrumenten zoals 360-gradenfeedback, assessments en competentiescans kunnen helpen om ontwikkeling concreter te maken.

4. Creëer mogelijkheden om in de praktijk te leren

Niet alle ontwikkeling vindt plaats in een trainingsruimte. Medewerkers kunnen juist veel leren door nieuwe ervaringen op te doen.

Denk aan deelname aan een ander project, tijdelijk meelopen met een ander team, nieuwe verantwoordelijkheden krijgen of kennis uitwisselen met collega’s. Zo ontwikkelen medewerkers vaardigheden én wordt interne mobiliteit gestimuleerd.

5. Houd ontwikkelingen op de arbeidsmarkt bij

Technologie, wetgeving en maatschappelijke veranderingen kunnen grote gevolgen hebben voor functies en benodigde vaardigheden.

HR kan hierin vooruitkijken. Welke functies veranderen? Welke vaardigheden worden belangrijker? En waar ontstaan mogelijk skill gaps?

Door ontwikkelingen op de arbeidsmarkt te verbinden aan strategische personeelsplanning kun je eerder bepalen welke kennis en vaardigheden ontwikkeld moeten worden.

6. Stimuleer medewerkers om regie te nemen over hun loopbaan

Employability werkt het beste wanneer ontwikkeling niet uitsluitend vanuit HR of de leidinggevende wordt aangestuurd.

Help medewerkers daarom om zelf na te denken over vragen als: waar wil ik naartoe, wat kan ik al en wat wil of moet ik nog leren? Persoonlijke ontwikkeldoelen en regelmatige gesprekken met de leidinggevende kunnen daarbij helpen.

HR creëert de kaders en mogelijkheden, maar medewerkers hebben zelf een actieve rol in hun ontwikkeling. Bekijk bijvoorbeeld eens de ICM training Persoonlijk Leiderschap.

Waarom is employability belangrijk voor organisaties?

Functies en organisaties veranderen steeds sneller. Digitalisering, kunstmatige intelligentie, verduurzaming en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zorgen ervoor dat de kennis van vandaag niet automatisch voldoende is voor het werk van morgen.

Investeren in employability helpt medewerkers om met deze veranderingen mee te bewegen.

Voor medewerkers kan een hoge employability bijdragen aan:

• meer loopbaanmogelijkheden;
• grotere werkzekerheid;
• meer werkplezier;
• betere doorgroeimogelijkheden;
• meer vertrouwen in de eigen kennis en vaardigheden.

Voor organisaties:

• medewerkers die gemakkelijker kunnen meebewegen met veranderingen;
• meer mogelijkheden voor interne mobiliteit;
• behoud en ontwikkeling van relevante kennis en vaardigheden;
• hogere betrokkenheid;
• aantrekkelijk werkgeverschap;
• meer ruimte voor innovatie.

Voor HR is employability daarmee niet alleen een ontwikkelthema. Het raakt ook strategische personeelsplanning, talentmanagement, retentie en organisatieontwikkeling.

Employability en duurzame inzetbaarheid

Employability en duurzame inzetbaarheid liggen dicht bij elkaar, maar betekenen niet precies hetzelfde.

Employability richt zich vooral op het vermogen van medewerkers om inzetbaar te blijven en mee te bewegen met veranderingen in werk en op de arbeidsmarkt. Duurzame inzetbaarheid is breder. Daarbij gaat het erom dat mensen gedurende hun loopbaan gezond, gemotiveerd, productief én bekwaam aan het werk kunnen blijven.

De Sociaal-Economische Raad (SER) benadrukt hierbij onder andere het belang van vitaliteit, goede arbeidsomstandigheden en een leven lang ontwikkelen. Een positieve leercultuur helpt medewerkers om over de juiste kennis en vaardigheden te beschikken en mee te bewegen met veranderingen binnen hun organisatie, loopbaan en de arbeidsmarkt.

Investeren in employability is daarmee een belangrijk onderdeel van een bredere aanpak voor duurzame inzetbaarheid.

Veelgestelde vragen over employability

Is employability hetzelfde als duurzame inzetbaarheid?

Nee. Employability richt zich vooral op het vermogen om inzetbaar te blijven en mee te bewegen met veranderingen in werk. Duurzame inzetbaarheid is breder en omvat bijvoorbeeld ook gezondheid, vitaliteit, motivatie en werkvermogen.

Wie is verantwoordelijk voor employability?

Werkgever en medewerker hebben hierin allebei een rol. De organisatie creëert ontwikkelmogelijkheden, stimuleert een leercultuur en maakt leren mogelijk. Medewerkers nemen op hun beurt regie over hun ontwikkeling en loopbaan.

Welke vaardigheden vergroten employability?

Dat verschilt per functie en sector. Veelgevraagde vaardigheden zijn onder andere:

• communicatie;
• samenwerken;
• digitale vaardigheden;
• leiderschap;
• probleemoplossend vermogen;
• aanpassingsvermogen;
• kritisch denken;
• leervermogen.

Voor HR is het belangrijk om niet alleen naar algemene vaardigheden te kijken, maar vooral te onderzoeken welke skills de organisatie in de toekomst nodig heeft.

Hoe meet je employability?

Er bestaat niet één maatstaf voor employability. Organisaties kunnen verschillende instrumenten combineren, zoals ontwikkelgesprekken, competentiescans, 360-gradenfeedback, assessments en persoonlijke ontwikkelplannen.

Daarnaast kan HR op organisatieniveau kijken naar bijvoorbeeld interne mobiliteit, deelname aan ontwikkeling en de aansluiting tussen aanwezige en benodigde vaardigheden.

Maak van employability een continu proces

Employability vergroot je niet met één training of een jaarlijks ontwikkelgesprek. Het vraagt om een organisatie waarin leren onderdeel is van het werk en medewerkers worden gestimuleerd om vooruit te kijken.

Voor HR betekent dat: zicht krijgen op de vaardigheden die de organisatie straks nodig heeft, medewerkers ruimte geven om zich te ontwikkelen en een cultuur creëren waarin leren en loopbaanregie vanzelfsprekend zijn.

Zo investeer je niet alleen in de ontwikkeling van individuele medewerkers, maar ook in een organisatie die beter voorbereid is op verandering.

Wil je jezelf als HR-professional verder ontwikkelen en medewerkers nog beter ondersteunen in hun groei? Bekijk dan onze opleidingen en trainingen op het gebied van HRM

Bron: Sociaal-Economische Raad (SER), Duurzame inzetbaarheid: zo realiseer je het.