Maak je leven een stuk makkelijker en mooier: zo ontwikkel je je zelfinzicht

Reflecteer jij wel eens op je eigen gedrag en gedachten? Kun je verklaren waarom je bepaalde dingen doet? En weet je waar je energie van krijgt en welke stijl je hanteert bij conflicten? Beantwoord je deze vragen grotendeels met ‘nee’, dan is het misschien tijd om met je zelfinzicht aan de slag te gaan. Want zelfinzicht kan je leven een stuk makkelijker en mooier maken, zegt ICM-trainer John van Strien. Het helpt je niet alleen om je eigen gedrag, emoties en gedachten te begrijpen, maar ook om bewuste keuzes te maken en effectiever te reageren op de uitdagingen die je tegenkomt. Hieronder legt John je uit wat zelfinzicht inhoudt, hoe het je leven kan verbeteren en vooral: hoe je zelf meer zelfinzicht krijgt.

Wij geloven dat er vijf sleutels tot persoonlijke effectiviteit zijn: (1) het vergroten van je zelfinzicht, (2) eigen regie nemen, (3) je sterke kanten inzetten, (4) gedragsverandering en (5) het versterken van relaties. In elke training binnen onze categorie Persoonlijke Effectiviteit werk je aan deze vijf sleutels. In dit artikel gaan we in op de eerste sleutel: je zelfinzicht vergroten.

Wat bedoelen we met zelfinzicht?

John: “Zelfinzicht gaat in de eerste plaats om jezelf beter leren kennen. Ik zeg ook wel eens: de realiteit van je gedrag, gedachten en emoties scherp krijgen. Je kunt het zien als de mate waarin je weet waar je talenten liggen, wat je sterke en minder sterke punten zijn, wat je belangrijk vindt en wat je waarden zijn. Maar ook: waar krijg je energie van? Waarvan loop je leeg? Welke emoties herken je bij jezelf en begrijp je ze? En hoe ga je er vervolgens mee om?

Zelfinzicht houdt in dat je dit soort vragen kunt beantwoorden. De andere PE-sleutels kun je gebruiken om situaties te veranderen.”

Wat zijn de voordelen van veel zelfinzicht hebben?

“Zelfinzicht helpt je om zowel professioneel als privé verder te komen. Investeren in zelfinzicht geeft je veel meer rendement dan simpelweg harder gaan werken. Ontwikkeld zelfinzicht is het startpunt om met een stuk minder moeite de doelen te bereiken die voor jou belangrijk zijn.

In het kort kan zelfinzicht de basis vormen voor:

• Meer regie over je zakelijke en privéleven;
• Meer innerlijke rust;
• Effectievere en betere keuzes;
• Betere samenwerking met anderen en meer invloed hierbij;
• Meer energie;
• Meer zelfvertrouwen;
• Betere relaties (werk én privé);
• Versnelde leerprocessen en het sneller bereiken van je doelen;
• Het makkelijker oplossen van conflicten.

Zelfinzicht kan je leven een stuk makkelijker en mooier maken. Ik herinner me een deelnemer die na een trainingsdag ‘Choose your battles’ op zijn arm had getatoeëerd. Deze woorden waren de trigger geweest om meer te gaan luisteren naar zijn vrouw en kinderen, met als gevolg dat ze als gezin weer met elkaar in gesprek waren.”

Hoe kunnen mensen zelfinzicht vergroten?

“Door in het dagelijks leven goed op te letten. Door altijd leerling te blijven van de situaties waarin je terechtkomt. Dat je je blijft beseffen dat je nog blinde vlekken hebt en daardoor nieuwsgierig blijft. En niet in de laatste plaats door je gemoedstoestand te onderzoeken en te luisteren naar je interne dialoog.

Je kunt ook onderzoeken wat situaties met je doen en waarom.  Hoe komt het dat de samenwerking met collega A beter verloopt dan met collega B? Welke gedragsstijl hanteer je bij wie? En bereik je hiermee je doelen? Vraag je af waarom bepaalde taken je zoveel meer moeite kosten dan andere taken. Waar zit ‘em dat in? Wat doe ik? Wat gebeurt er? Hoe denk ik hierover en wat zijn mijn motieven bij mijn handelen?

Hoe kijk ik ernaar en wat zie ik niet? Maar ook: wat is de reactie van de ander op mijn gedrag/gedragsstijl? Ben je je bewust van je automatische patronen, die ontstaan zijn door opvoeding of eerdere gebeurtenissen? En zijn ze eigenlijk wel zo handig of zorgen ze eigenlijk voornamelijk voor complicaties?

Het is aan jou om je gedragsstijlen, reacties en patronen beter te leren kennen en er vervolgens met de andere PE-sleutels je voordeel mee te doen.”

Wat doe jij aan het vergroten van je zelfinzicht, John?

“Nou, mijn persoonlijke motto is ‘I will always be the student’. Zo wil ik in het hier en nu kijken naar de wereld om me heen en bepalen hoe ik me daar zowel zakelijk als privé in beweeg.

En ja, ik weet mezelf nog regelmatig (met name privé) te verrassen, of ik word ergens op geattendeerd door een ander. Ik plaats mezelf ook steeds meer heel bewust in nieuwe, oncomfortabele situaties.

Dit ter inspiratie, om mijn reacties waar te nemen, om te checken of mijn zelfbeeld/zelfinzicht nog klopt en om een beetje ‘wakker’ te blijven natuurlijk.

Zo begon ik laatst met een nieuwe sportieve activiteit. Na twee lessen vond ik het behoorlijk lastig en wilde ik stoppen. Ik hoorde mezelf zeggen ‘dit is niets voor mij’ en ‘hier moet ik niet meer aan beginnen’, en nog een paar van die interne dialogen. Ik heb erg om mezelf gelachen. Inmiddels begin ik het aardig onder de knie te krijgen.”

Wat als je minder zelfinzicht hebt?

“Bij minder zelfinzicht kan het zijn dat het lastiger is om je aan te passen aan nieuwe (ongewenste) situaties waar je in terechtkomt. En dat dit vervolgens invloed heeft op je gemoedstoestand of je energieniveau.

Voorbeeld? Wij zien vaak dat mensen die door onderzoek meer zelfinzicht hebben gekregen erachter komen dat een andere werkplek veel beter past dan de huidige.

Een ander voorbeeld dat we regelmatig tegenkomen: dat iemand nog steeds niet begrijpt waar de burn-out vandaan is gekomen en de tweede alweer binnenkomt. Of dat een collega de promotie wel maakt en jij niet, terwijl jij slimmer bent en een betere opleiding hebt afgerond.

Met meer zelfinzicht kun je deze situaties eerder herkennen en meer naar je hand zetten, of wellicht zelfs voorkomen. Zo verloopt je (werkende) leven volgens jouw agenda, en niet volgens die van een ander.

Het is uiteraard geen wondermiddel, maar wel de basis voor het creëren van invloed en eigenaarschap op die gebieden waarover jij ontevreden bent en wilt veranderen. Zorg dat je eerst de realiteit kent, en kom daarna in actie.”

Hoe werk je bij ICM-trainingen aan het vergroten van je zelfinzicht?

“We werken op de trainingsdagen de hele dag door aan het vergroten van zelfinzicht! Onder andere door nieuwe theorieën te bespreken en te combineren met oefeningen en zelfreflectievragen. En de trainer stelt veel vragen om je over jezelf te laten nadenken. Ook doen we veel praktijkopdrachten tussen de trainingsdagen door.

Uiteindelijk werken we eraan dat je – afhankelijk van het type training – samen met de andere sleutels van Persoonlijke Effectiviteit meer regie en eigenaarschap gaat nemen. Hierdoor kom je tot betere keuzes op de gebieden die jij belangrijk vindt of die tot jouw takenpakket behoren. Dit vormt de basis voor betere resultaten en meer tevredenheid. Of had ik dit al gezegd!?”

Wil jij ook aan de slag met je zelfinzicht? Bekijk dan de Persoonlijke Effectiviteitstrainingen van ICM eens!