Teamcoaching: wat is het en waarom is het zo belangrijk?

Wat is teamcoaching? Waarin verschilt het van individuele coaching? Hoe zet je een effectief teamcoachtraject op en hoe ziet de training Coachen van Teams bij ICM eruit? Op deze vragen geeft ICM trainer en teamcoach Leonora Zijlstra hieronder antwoord.

Wat is teamcoaching? Wat is het verschil met individuele coaching?

Leonora: “Teamcoaching is een methodiek om samenwerking te verbeteren en resultaatgerichte teams verder te ontwikkelen. Het belang van teams die goed samenwerken is enorm. Wij mensen hebben van oorsprong de behoefte om erbij te horen, deel te zijn van een sociale omgeving. Het vergroot het gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen van de individuele groepsleden. Het is geweldig om hier als teamcoach een bijdrage aan te leveren.

Bij individuele coaching richt je je als coach op het individu, en gaat het over persoonlijke ontwikkeling. Bij teamcoaching richt je je op een heel team; het geheel dat meer is dan de som der delen. Wat voor mensen zitten er in het team? Welke kwaliteiten hebben ze en welke rollen vervullen ze? Hoe is de interactie tussen de teamleden en wat speelt er ‘onder de waterlijn’? Wat is de doelstelling van het team en hoe is de taakverantwoordelijkheid? Dit zijn de vraagstukken die bij teamcoaching aan de orde komen.”

Wat zijn je verantwoordelijkheden als teamcoach?

Leonora: “Voor een teamcoach is het belangrijk om een helicopterview te ontwikkelen. Dit wordt ook wel systemisch coachen genoemd. Als teamcoach is het zaak om structuren en interactiepatronen te leren onderscheiden, bijvoorbeeld tussen een teamlid en het team en tussen de teamleden onderling. De onderliggende dynamiek binnen teams kan leiden tot onbegrip in communicatie en samenwerking. Als teamcoach is het je taak deze zaken te herkennen en het team hierin te coachen, zodat inzicht ontstaat en de communicatie en samenwerking effectief en positief wordt.

Wanneer ik de training Coachen van Teams geef, leer ik de cursisten om alle nieuwe inzichten te onderscheiden en direct toe te passen in de praktijk. Het zijn dynamische dagen waarop deelnemers veel met elkaar uitwisselen en veel van elkaar leren.”

Wat voor winst valt er te behalen met teamcoaching?

Leonora: “Teamcoaching kan een effectieve manier zijn om veranderingsprocessen sneller naar een hoger niveau te brengen. Het brengt inzicht in gedrag en interactie, en het vergroot de betrokkenheid van de teamleden. We leven in een maatschappij waarin alles draait om het individu. In een goedwerkend team is het eigenbelang echter ondergeschikt aan het teambelang en het gemeenschappelijke doel. Dit is vaak een groot leerpunt voor mensen.

Wanneer hier voor een team behoefte aan is, wordt er vaak een externe teamcoach ingeschakeld. Mijn doel is dan om een team op een goede en positieve manier zelfstandig zijn doelstellingen te laten bereiken. Ik betrek tijdens dit proces de manager of teamleider altijd nauw. Het is namelijk belangrijk dat deze manager de vaardigheden en technieken van de teamcoach zelf leert inzetten, zodat de externe teamcoach overbodig wordt.

Niet alleen voor het team is teamcoaching zeer vruchtbaar; ook voor de manager is dit proces dus erg leerzaam. Individuele coaching versnelt dit proces. Ik merk zelf dat de meeste leidinggevenden en managers enorm genieten van deze periode van persoonlijke ontwikkeling. Goed leiderschap laat een team namelijk groeien. De betrokkenheid van de medewerkers wordt vergroot, onderling vertrouwen wordt versterkt, de teamspirit gaat omhoog, mensen hebben meer werkplezier, er is meer output en de doelen worden sneller behaald. Ook zie ik vaak dat het ziekteverzuim daalt en burn-out klachten van medewerkers omlaag gaan. Uit onderzoek blijkt ook nog eens dat organisaties die een coachingscultuur hebben een aanzienlijk lager personeelsverloop hebben. Kortom, een goede teamcoach is op veel lagen van groot belang voor een organisatie!

Nog een bijkomend voordeel: als iemand zich als teamlid ontwikkelt is dit ook een groot cadeau voor de thuissituatie: de partner en eventuele kinderen. Samenwerken, afstemmen en zorgvuldige communicatie is de essentie van goed samenleven en samenwerken.”

Wat zijn voorbeelden van acties binnen teamcoaching?

Leonora: “Via meerdere werkwijzen kun je een team beter laten werken. Het maken van heldere afspraken over procedures en werkwijzen is bijvoorbeeld belangrijk. Het blijkt namelijk vaak dat teamleden niet goed op de hoogte zijn van afspraken, en dat ze uiteenlopende ideeën hebben over hoe zaken aangepakt moeten worden. Het is aan de teamcoach om dit bespreekbaar te maken en gezamenlijk op te lossen.

Zelf laat ik mensen altijd voorbeelden meenemen uit hun eigen praktijksituatie, waar we dan mee aan de slag gaan. De deelnemers zien dan ineens in wat er binnen hun team gebeurt en waarom dingen niet goed lopen. Dat geeft veel inzicht, waarmee de deelnemers direct hun eigen praktijksituatie kunnen verbeteren.”

Wat zijn aandachtspunten voor teamcoaches en hoe ga je daarmee om?

Leonora: “Het is belangrijk om genoeg kennis te hebben zodat de teamcoach de dynamiek en de processen in teams gaat begrijpen. Een automonteur moet ook weten waar de accu en de motor zitten voordat hij een auto kan laten rijden. Dit geldt net zo goed voor een teamcoach met zijn team.

Wanneer de teamcoach niet genoeg kennis heeft zal hij te hard moeten werken om het team door de veranderingen heen te kunnen leiden. Met genoeg kennis blijft hij op een gezonde manier werken en kan hij ervan genieten. Humor en relativeringsvermogen zijn hierbij onmisbaar.

Hoe zet je een effectief teamcoachtraject op?

Leonora: “Het is elke keer maatwerk, omdat het per team en per fase waarin een team zit verschilt hoe je een goed teamcoachtraject opzet. Wil jij alle handvatten krijgen om op een natuurlijke en authentieke manier teams te coachen? Dan zou je de ICM training Coachen van Teams kunnen overwegen!

Ook onze coaches kunnen een effectief teamcoachtraject opzetten bij jou op de werkvloer. Neem contact op met onze Learning & Development Consultants voor meer informatie.

Bekijk ook eens dit artikel: Hoe ontwikkel ik mijn team? Voorbeelden van teamontwikkeling