Wat is Agile? Betekenis, voordelen en voorbeelden

Je hoort steeds vaker termen als Agile, Scrum en sprints. Misschien gebruiken je collega’s ze al dagelijks, of kom je ze tegen in vacatures en projecten. Maar wat betekent Agile werken nu eigenlijk? En is Agile hetzelfde als Scrum? 

De termen worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl er duidelijke verschillen zijn. In dit artikel lees je wat Agile werken inhoudt, hoe het in de praktijk werkt en wanneer deze manier van werken geschikt is. Ook ontdek je de verschillen tussen Agile, Scrum, Lean en traditioneel projectmanagement. 

Wat is Agile werken? 

Agile werken is een flexibele manier van werken waarbij teams een project stap voor stap uitvoeren. In plaats van vooraf alles tot in detail vast te leggen, ontwikkel en verbeter je continu. Zo kun je sneller inspelen op veranderende klantbehoeften, nieuwe inzichten en ontwikkelingen in de markt. Dat maakt Agile vooral waardevol voor projecten waarin je snel resultaat wilt behalen, maar nog niet precies weet hoe het eindresultaat eruit moet zien.

Agile betekent letterlijk ‘flexibel’, ‘soepel’ of ‘vlot’. Teams leggen daarom niet alles vooraf tot in detail vast, maar gebruiken nieuwe inzichten om hun aanpak aan te passen en in te spelen op verandering. Deze flexibiliteit krijgt meer prioriteit dan het strikt volgen van een vooraf opgesteld plan.

Agile is geen specifieke methodiek, maar een manier van denken en werken. Scrum en Kanban zijn voorbeelden van manieren waarop teams Agile kunnen werken.  De basis van Agile werken ligt in het Agile Manifesto. Daarin staan vier kernwaarden centraal die richting geven aan de manier van werken.

Hoe werkt Agile werken? 

Bij Agile werken verdeelt een team het werk in korte, overzichtelijke periodes die ‘sprints’ of ‘timeboxes’ heten. Per periode bepaalt het team welk doel centraal staat en welk concreet resultaat het wil opleveren. 

Tijdens het werk stemt het team regelmatig af. Zo blijft voor iedereen duidelijk wat de actuele stand van zaken is, wie waaraan werkt en waar eventuele problemen of veranderingen ontstaan. 

Na een periode beoordeelt het team het resultaat en verzamelt het waar mogelijk feedback van gebruikers of de opdrachtgever. Het team gebruikt die feedback vervolgens om prioriteiten te bepalen en het product verder te verbeteren. Zo ontstaat een herhalende cyclus: 

  1. bepaal wat op dat moment de meeste waarde oplevert
  2. ontwikkel een werkend onderdeel
  3. test en beoordeel het resultaat
  4. verzamel feedback van gebruikers of de opdrachtgever
  5. gebruik nieuwe inzichten voor de volgende stap

Hoe ziet Agile werken eruit in de praktijk?

Bij Agile werken hoeft een product niet volledig af te zijn voordat gebruikers ermee aan de slag kunnen.
Een team kan eerst een eenvoudige, werkende versie lanceren en vervolgens stap voor stap functionaliteiten toevoegen.

Rolf: “Neem het voorbeeld van hoe een bekende bank een bankieren-app ontwikkelde.
Ze lanceerden eerst een app met één functie: het checken van je saldo.
In latere updates hebben ze steeds meer functies toegevoegd:

  • Versie 1: saldo checken van je bankrekening.
  • Versie 2: saldo checken + bij- en afschrijvingen van de afgelopen week.
  • Versie 3: saldi van al je rekeningen checken + langere historie bij- en afschrijvingen van al je rekeningen.
  • Versie 4: overboeken binnen je eigen rekeningen (met pincode in de app).
  • Versie 5: betalingen doen aan mensen aan wie je al eens eerder geld hebt overgemaakt (met identifier ter verificatie).
  • Versie 6: betalingen doen aan mensen aan wie je al eens eerder geld hebt overgemaakt (met pincode in de app, nieuwe contacten nog met identifier).

Zo kwamen er steeds meer functies en nieuwe vormen van beveiliging bij.”

Dit voorbeeld laat het principe achter Agile duidelijk zien: je probeert niet direct het complete eindproduct te bouwen en te kijken naar de concurrentie. Je levert eerst iets bruikbaars op, kijkt hoe gebruikers erop reageren en gebruikt die informatie om te bepalen wat je daarna ontwikkelt.

Wat is het verschil tussen Agile en de watervalmethode? 

Het belangrijkste verschil tussen Agile en de traditionele watervalmethode is wanneer je resultaten oplevert en kunt bijsturen. Bij de watervalmethode doorloop je ontwikkelfases achter elkaar. Bij Agile werk je iteratief en beoordeel je tussentijds werkende resultaten. 

Traditioneel werken 

 Bij traditioneel projectmanagement, zoals de watervalmethode, doorloop je een project stap voor stap. Iedere fase richt zich op één ontwikkelstap: analyse, globaal ontwerp, detailontwerp, bouw, test en overdracht. Een nieuwe fase begint pas als de vorige is afgerond. Daardoor is het eindresultaat meestal pas aan het einde van het project volledig zichtbaar. 

Traditioneel werken

Iteratief Agile werken 

Bij Agile daarentegen werk je iteratief gewerkt. In elke fase komen alle ontwikkelstappen aan bod. Elke fase levert dan ook een werkend product op, waarna je overlegt met de klant of het product aan de wensen voldoet. 

Daardoor kan een team eerder controleren of het resultaat aansluit op de wensen van gebruikers en tijdens het project bijsturen.  

Wat is het verschil tussen Agile en Scrum? 

Agile is een manier van denken en werken, terwijl Scrum een concrete werkwijze is waarmee een team Agile kan werken. Agile beschrijft dus vooral de uitgangspunten; Scrum geeft teams een structuur om die uitgangspunten in de praktijk toe te passen. 

Binnen Scrum werkt een team bijvoorbeeld met sprints en vaste momenten om het werk te plannen, resultaten te bespreken en de samenwerking te verbeteren. 

Scrum en Agile zijn daarom geen synoniemen. Een team kan Agile werken zonder Scrum te gebruiken. Andersom sluit Scrum juist aan op de principes van Agile. 

Wil je weten hoe Scrum precies werkt? In dit artikel leggen we uit wat Scrum is en hoe het wordt gebruikt. 

Hoe verhouden Agile, Scrum en Lean zich tot elkaar? 

Agile, Scrum en Lean worden regelmatig in één adem genoemd, maar betekenen niet hetzelfde. Agile draait om flexibel en iteratief werken, Scrum biedt een concrete manier om Agile te werken en Lean richt zich op het continu verbeteren van werkprocessen en het verminderen van verspilling. 

Rolf: “Agile kun je zien als de flexibele mindset waar je mee werkt, en Scrum is de manier waarop je werkt. We zeggen vaak ‘being agile, doing Scrum’. Scrum is een Agile-werkvorm, net zoals Kanban en het Spotify-model. Lean gaat over het verbeteren van je werkproces, gaandeweg je werk. Hoe loopt ons werkproces? Waar kan het efficiënter? 

Agile, Scrum en Lean zijn totaal verschillende zaken, maar ze kunnen elkaar goed versterken.” 

Wil je Agile en Lean breder binnen een organisatie toepassen? Lees dan wat ervoor nodig is om Lean-Agile werken te introduceren. 

Wat zijn de voordelen van Agile werken? 

Agile werken helpt teams om sneller bruikbare resultaten te leveren en gemakkelijker in te spelen op verandering. Doordat je tussentijds resultaten beoordeelt, hoef je niet tot het einde van een project te wachten om te ontdekken of een oplossing werkt. 

De belangrijkste voordelen van Agile werken zijn: 

  • Sneller resultaat: je levert stapsgewijs bruikbare onderdelen op 
  • Meer flexibiliteit: je kunt nieuwe wensen en omstandigheden tijdens het project verwerken 
  • Sneller leren: feedback laat vroeg zien wat wel en niet werkt 
  • Meer betrokkenheid van gebruikers: klanten of gebruikers kunnen tijdens het ontwikkelproces feedback geven 
  • Meer ruimte om prioriteiten bij te stellen: nieuwe inzichten kunnen bepalen wat het team vervolgens oppakt 
  • Continu verbeteren: iedere nieuwe stap bouwt voort op wat het team eerder heeft geleerd 

Wat zijn de valkuilen van Agile werken? 

Agile werken betekent niet dat je zonder planning, afspraken of duidelijke doelen werkt. Juist omdat teams ruimte krijgen om bij te sturen, moeten ze goed samenwerken en duidelijk hebben welk resultaat ze willen bereiken.  

Ook werkt Agile niet automatisch goed doordat een organisatie bijvoorbeeld sprints of Scrum introduceert. Teams moeten de achterliggende principes begrijpen en daadwerkelijk ruimte krijgen om feedback te verwerken en hun aanpak aan te passen. 

Wil je hier meer over weten? Lees dan hoe je de valkuilen van Agile werken vermijdt. 

Welke vaardigheden heb je nodig om succesvol Agile te werken? 

Succesvol Agile werken vraagt om een open en onderzoekende houding. Teamleden moeten willen leren van feedback, nieuwe inzichten durven gebruiken en continu zoeken naar mogelijkheden om het resultaat te verbeteren. 

Rolf: “Boven alles is bij Agile-werken een onderzoekende, nieuwsgierige mindset erg bruikbaar. En je moet uit te dagen zijn: willen blijven leren, nieuwe dingen willen blijven vinden, en altijd op zoek zijn naar hoe je kunt verbeteren. 

Toen een vooraanstaand coureur de Formule 1-wereldtitel binnenhaalde terwijl ze nog een aantal races te gaan hadden, zei iemand dat hij de rest van het seizoen rustig aan kon doen. De wereldkampioen antwoordde hierop dat er altijd wat te verbeteren valt en dat er altijd nog meer races te winnen zijn, ook al is het kampioenschap al binnen. Die mindset, van altijd willen verbeteren en gedreven zijn om er nog meer uit te halen, is een hele sterke eigenschap voor Agile werken.” 

Direct aan de slag met Agile? 

Wil je Agile leren toepassen in je eigen projecten? Bekijk de opleidingen en trainingen op het gebied van Agile. 

Behoefte aan studieadvies? Onze studieadviseurs staan op werkdagen van 08.30 tot 17.30 uur voor je klaar. Zij zijn bereikbaar via 030 – 29 19 888 en via info@icm.nl.