Omgaan met tegenslagen gaat over voelen en accepteren

Marga Rijken verzorgt bij ICM de opleiding Positieve Psychologie. Ik vroeg haar: kunnen inzichten uit de Positieve Psychologie ons helpen om te gaan met de huidige coronacrisis?

Wat is Positieve Psychologie?

Positieve Psychologie is een jonge tak aan de psychologieboom. Kort samengevat onderzoekt deze tak hoe je een productief, zinvol en plezierig leven kunt krijgen. In de opleiding ga je bijvoorbeeld (wetenschappelijk onderbouwd) aan de slag met jouw sterke kanten in plaats van je zwaktes verbeteren, onderzoek je waar je op de lange termijn gelukkig van wordt – wat zijn je waarden en waartoe ben je gemotiveerd? En je leert omgaan met tegenslag, onder andere via compassie. We kunnen nu eenmaal niet alles en tegenslag hoort bij het leven. Regelmatig is dat pijnlijk, moeilijk of frustrerend.

Hoe helpt Positieve Psychologie in tijden van corona?

Positieve Psychologie gaat dus ook over omgaan met tegenslag. Maar hoe dan? Daar helpt de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) bij. Deze therapie gaat over het accepteren van onze obstakels. We zijn geneigd dingen uit de weg te gaan die onrust veroorzaken en pijn doen. Maar tegelijkertijd blijft dit gevoel dan knagen. In de huidige coronacrisis kun je dan denken aan onzekerheid over inkomen, naasten die ziek zijn en waar je je zorgen over maakt of gebrek aan zingeving over wat je momenteel bezighoudt. Hoe zorg je dat je niet onderdoor gaat aan al je emoties?

ACT (waar mindfulness een onderdeel van is) gaat bijvoorbeeld niet over ‘je goed voelen’ maar over ‘goed voelen’. In plaats van weg te lopen, helpt ACT je heel bewust stil te staan bij wat de situatie moeilijk maakt op dit moment. ACT leert je om de pijn en de onderliggende emoties te accepteren en daarnaast open te blijven staan voor wat er nog meer is. Door ruimte voor de pijn te maken kan er iets veranderen: de kramp gaat ervan af. Zie hier 10 tips gebaseerd op ACT om dit proces zelf te doorlopen.

Oké, ik heb mijn ongemak goed gevoeld. En nu?

Alles wat je aandacht geeft groeit. Dus als je je pijn gevoeld en erkend hebt, is een volgende stap accepteren, loslaten en je aandacht verplaatsen naar: wat is echt waardevol voor mij? Want wat we betekenisvol vinden, motiveert ons. Vaak weten we niet eens wat we belangrijk vinden doordat we ons laten leiden door verwachtingen van buitenaf of door korte termijn genot.

Marga Rijken: “Loslaten betekent niet dat je niet serieus met je pijn of ongemak moet omgaan. Dat moet wel. Ik maak me ook zorgen om mijn inkomen. Als ZZP’er houd ik ook berichten van de Kamer van Koophandel in de gaten en onderteken ik petities voor ZZP’ers. Daar ben ik even gericht en gefocust mee bezig, maar daarna kan ik het ook loslaten. Want vervolgens gaat het om bedenken: wat kan ik wél? Wat is er op dit moment belangrijk? Als ik vooruit kijk, hoe kan ik dan zorgen dat ik op de lange termijn gelukkig blijf?”

Hedonia (korte termijn) vs. Eudaimonia (lange termijn)

De Positieve Psychologie maakt onderscheid tussen Hedonia en Eudaimonia. Hedonia is het korte termijn geluksgevoel. Doen waar je zin in hebt en waar je je lekker bij voelt. Bijvoorbeeld het drinken van die fles wijn doordeweeks (want ik heb morgen toch weer een thuiswerkdag), een uur eerder stoppen, of corona als excuus nemen om die lastige afspraak te annuleren.

Daar tegenover staat Eudaimonia: het lange termijn geluksgevoel. Kun je met het leven wat je nu leidt jezelf in de spiegel kijken en zeggen: dit voelt goed? Oftewel: zijn de activiteiten die je onderneemt voor jou van betekenis? Doen ze ertoe en haal je er voldoening uit? Het gaat over je motivatie, emoties en waarden. Wat zeggen onze emoties op dit moment over hoe gemotiveerd we zijn? Hoe kunnen we ons geluk vergroten door sterker onze waarden na te leven en onze zingeving te vergroten?

Positieve emoties inzetten

Positieve Psychologie gaat over het inzetten van betrokkenheid, vertrouwen in het eigen kunnen, autonomie, (zelf)acceptatie, doelgerichtheid en positieve relaties met anderen. Je werkzaamheden en dagelijks leven zijn wellicht sterk veranderd in deze uitzonderlijke tijden. We staan letterlijk even stil en zijn uit de waan van de dag. Eigenlijk is dit hét moment om te bedenken: welke ervaringen of activiteiten in je leven beoordeel jij met een 8 of hoger? Waar ben je goed in, waar krijg je energie van en kun je dat met een hogere frequentie in je leven brengen?

Een eenvoudige oefening

Daag jezelf uit om, onder het mom van ‘wat je aandacht geeft groeit’, de komende weken je interne criticus een beetje in te tomen. We zijn erg geneigd om ons te richten op wat er fout gaat of op wat er beter kan en missen op die manier gemakkelijk het kleine geluk van alledag. Door je aandacht hiervoor te trainen, ontstaat er een betere balans en zul je je meer tevreden en plezierig gaan voelen. Dus:

  • Geef bewust aandacht aan de goede dingen van je dag.
  • Registreer ze en noteer ze dagelijks in een speciaal daarvoor bedoeld dagboekje.

Dit is een eenvoudige oefening om meer positiviteit in je leven te krijgen. Misschien is nu het goede moment om daarmee te beginnen.

Vragen over dit onderwerp?

We helpen je graag met een persoonlijk advies over welke opleiding of training het beste bij je past. Maar ook voor praktische vragen kun je terecht bij onze adviseurs.

Wij zijn te bereiken op 030 - 29 19 888 van maandag t/m vrijdag van 08.30 tot 17.30 uur.

Voor meer informatie kan je ook de ICM Brochure bestellen

brochure