Zo kom jij erachter waar je écht toe in staat bent

Voel je dat je tot veel in staat bent, maar vraag je je weleens af: hoe maak ik het waar? Op deze vraag gingen impactondernemer Joep Langen en organisatiepsycholoog en coach Marga Rijken in tijdens het tweede webinar van het ICM Groeiprogramma dat we in februari organiseerden. In dit artikel blikken we terug en lees je over de verschillende inzichten, lessen en tools die zij gaven om erachter te komen wat er bij je past en waar jij toe in staat bent. Zo weet jij straks waar jouw vuur van gaat branden.

De omgekeerde Pippie Langkous

De vraag ‘wat kan ik?’ houdt Joep, medeoprichter van de Koeckebackers, dagelijks bezig. Er is geen vraag waar hij meer over twijfelt en piekert. Soms voelt hij zich ook wel de omgekeerde Pippie Langkous. Hoewel de levensspreuk van Pippie Langkous is ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan’, denkt Joep vaak ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik zou het wel niet kunnen’. Zonde, zegt hij zelf ook. Het gaat er niet om wat je precies kunt, het is veel interessanter om na te gaan wat er bij je past, hoe je daarachter komt en of je het in je hebt om dit uit te voeren.

Stel je een jongetje voor op een hoge rots in het zuiden van Frankrijk. Jij loopt op het jongetje af en moet de keuze maken of je samen met hem in het water springt of niet. Er is een stem in je hoofd die hard roept ‘NIET DOEN’, maar tegelijkertijd is er ook een stem die je vertelt dat je de sprong wel moet wagen. Dit verhaal is een metafoor voor situaties in het dagelijks leven: we maken veel momenten mee waarop we in het diepe moeten springen, maar niet durven. Dit noemt Joep ‘apenrotsen’: stappen die je wilt zetten, maar waarover je twijfelt of je het wel kunt.

Springen van de apenrots

We herkennen de apenrots uit het verhaal van Joep allemaal. Meerdere keren in ons leven staan we erbovenop. Hoe spring je er vanaf? Hoe maak je de keuze om je angsten aan te gaan? Joep heeft hier in de loop van de jaren een bruikbaar handvat voor ontwikkeld, dat hij de keuzekracht-cyclus noemt. Deze cyclus bestaat uit vier stappen:

Stap 1: Bewustwording
Ten eerste is het van belang je af te vragen of jouw uitdaging realistisch is. Dit is onder andere afhankelijk van de context: zijn de factoren aanwezig om te slagen?

Stap 2: Kiezen
Aan de hand van de fase van bewustwording moet je een keuze maken of je plan werkt als je het op die manier doorzet. Hiervoor moet je door naar stap 3, om uit te vinden of het kan.

Stap 3: Experimenteren
In deze stap vind je uit of jouw plan mogelijk is. Daarbij is het belangrijk om te experimenteren: ga op onderzoek en ga na of het kan. Het gaat er niet om of je in één keer succesvol bent, maar dat je doorlopend experimenteert.

Stap 4: Reflecteren
Kijk terug op de experimentele fase. Wat ging er goed? Waar liggen je successen? Wees niet te kritisch op jezelf en focus op wat je bereikt.

Het doorlopen van deze cyclus helpt je om van de apenrots af te komen en de sprong in het diepe te maken. Door te springen ga jij je dromen achterna.

De kwetsbaarheid van je dromen

Marga Rijken is organisatiepsycholoog, coach en expert op het gebied van positieve psychologie. Positieve psychologie is de tak van de psychologie die zich specifiek focust op de mooie kanten van het leven. De aandacht ligt op wat je kunt, waar je trots op bent en waar jouw kwaliteiten liggen.

Vanuit de positieve psychologie focust Marga zich op de vraag ‘wat kan ik?’. Ze neemt ons mee in het menselijk brein en legt uit hoe je dit ontdekt.

Ten eerste vertelt Marga dat veel dromen sneuvelen voordat ze in de praktijk zijn gebracht. Dat komt omdat ons brein van nature ingesteld is op gevaar. Ons brein houdt enerzijds ongelofelijk van ontdekken maar anderzijds niet van ongemak. Vandaar dat onze interne waarschuwer altijd paraat staat: ‘Wat een te gek plan! Maar, kan ik dit wel?’. Wanneer je zo’n situatie ervaart, denk dan eens aan een jong kind. Een peuter probeert, valt en staat weer op. Dit is hoe je jouw dromen ook moet benaderen. In de positieve psychologie noemen we dit de beginnersmind: geef je dromen liefde, aandacht en vertrouwen en probeer ze uit. Je interne waarschuwer kijkt altijd mee ter bescherming en dat is oké, maar laat je hierdoor niet tegenhouden! Vallen mag, daarna sta je gewoon weer op.

Manieren om te ontdekken wat jij kunt en wilt

Marga’s tip: ga er werkelijk op uit om erachter te komen waar jij als individu energie uit haalt. Wandelen helpt je namelijk om je interne criticus te verkleinen, waardoor er meer ruimte is voor positieve gedachten en herinneringen. Dus trek je wandelschoenen en jas aan en neem twee uur de tijd om je leven te doorlopen.

De oefening gaat als volgt: ga tijdens je wandeling gedurende 12 tot 15 minuten in gedachten terug naar de eerste zeven jaar van jouw leven. Stel jezelf hierover twee vragen: (1) wat deed ik tijdens die zeven jaar?, en (2) waar kreeg ik energie van in die periode? Denk hierover na en schrijf steekwoorden op om je gedachten te onthouden.

Na maximaal 15 minuten ga je door naar het volgende blokje van zeven jaar. Zet je klok weer aan, doorloop de volgende zeven jaar aan de hand van de twee vragen en schrijf steekwoorden op. Voltooi net zoveel blokjes van zeven jaar tot je uitkomt bij het nu. Pak vervolgens al je steekwoorden erbij en ontdek of er rode draden te herkennen zijn in jouw leven. Wat kom je herhaaldelijk tegen? Wat zijn dingen die iedere keer opnieuw belangrijk zijn voor jou? De uitkomst van deze oefening vertelt je waar jij energie uithaalt en wat voor jou écht van belang is.

Vraag hulp en durf te voelen

Vind je het lastig om zelf te ontdekken wat jij goed kunt? Vraag dan hulp! Er zijn altijd mensen om jou heen die je goed kennen. Stuur hen eens een berichtje of drink een kop koffie met ze. Vraag dan welke kwaliteiten naar boven komen als ze aan jou denken. Dit levert gegarandeerd mooie gesprekken op!

Ten slotte geeft Marga ons mee dat het altijd belangrijk is om dicht bij je gevoel te blijven. Als jij vanuit je gevoel leert dat je ergens energie van krijgt en dingen lukken, waarom zou je het dan niet elke dag doen? Laat je niet gijzelen door angst of je interne saboteurs en durf van de apenrots af te springen. Pas als je de sprong durft te wagen kun je experimenteren, stappen zetten en zo een nieuwe werkelijkheid vormen. Jouw ideale werkelijkheid!