Even voorstellen… Dit is Rieke van Breda! Al snel wist ze na een aantal jaar werkervaring in de zorgsector en IT-consultancy wat haar sterkste kant is: Teams efficiënter laten werken en teamleden in hun kracht zetten! Tweeënhalf jaar geleden heeft ze de sprong gewaagd naar trainer Scrum Master en Agile Coach, dit combineert ze met interim opdrachten. Wil je meer lezen over hoe zij dit weet te combineren, lees dan snel het hele artikel!
Hoe ben je het trainersvak ingerold?
Na mijn studie Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft, ben ik in de zorgsector en later in ICT-consultancy beland. Echter realiseerde ik me op een gegeven moment dat mijn groei en keuzemogelijkheden beperkt werden. Ik moest alleen nog even dat zetje in de rug krijgen om de sprong in het diepe te wagen. Gelukkig was ik er ondertussen wel achter wat mijn sterkste kwaliteit is: de teams waarmee ik werk, een passende boost geven! Mijn man heeft me het laatste zetje gegeven. Dus toen heb ik besloten voor mezelf te starten.
Vlak voordat ik de stap maakte, volgde ik een training bij ICM, wat een keerpunt bleek. Tweeënhalf jaar geleden startte ik als zelfstandige, beschikbaar als Scrum Master of Agile Coach. Terwijl ik aan het spelen was met ideeën voor wat ik nog meer kon toevoegen aan mijn werk, realiseerde ik me dat ik al ervaring had met het geven van trainingen. Dus besloot ik contact te zoeken met ICM om te zien wat zij te bieden hadden, het balletje ging toen rollen en ik kon al snel aan de slag als trainer.
Het was best spannend om voor mezelf te beginnen, maar ik heb geen moment spijt gehad van deze beslissing. Ik vind het een fantastische combinatie om training te geven naast de interim opdrachten. Het is een leuke eyeopener, want wanneer je in een opdracht zit, kun je soms blinde vlekken ontwikkelen. Door training te geven, hoor je direct van anderen waar de deelnemers dagelijks tegenaan lopen, wat mij eraan herinnert om daar in mijn interim opdrachten rekening mee te houden. Bovendien kan ik mijn praktijkervaring delen in de trainingen, wat naar mijn mening een gouden combinatie is.
Wat typeert jou als trainer?
Als trainer vind ik het heel fijn om theorie te vertalen naar de praktijk. Ik merk dat deelnemers dit ook echt nodig hebben om grip te krijgen op de stof. Daarom zorg ik ervoor dat ze actief betrokken zijn en vraag ik ze om met eigen praktijkvoorbeelden te komen. Zo kunnen we samen de theorie toepassen en zien hoe deze in hun dagelijkse werk past. Zo houden we met z’n allen de energie vast!
Daarnaast vind ik het als trainer belangrijk dat ze een doel hebben in de training, dus het typeert mij als trainer dat ik hier goed op doorvraag.
- Bij de start van de eerste trainingsdag:
- Wanneer is voor jou de training geslaagd?
- Welke doelen wil je aan het einde van de training hebben geraakt?
- Nu we op de tweede trainingsdag zijn:
- Wil je je doelen aanpassen na wat reflectietijd na de eerste trainingsdag?
- Heb je nieuwe inzichten die je wilt meenemen in de training?
Daarnaast maak ik de trainingen praktisch bruikbaar door eigen voorbeelden te delen, maar ook door visuele hulpmiddelen te gebruiken. Deze twee visuele werkvormen vanuit Scrum gebruik ik vaak in trainingen:
Retrospective:
Dit is een evaluatiemoment waarbij je reflecteert op de afgelopen periode. Je bespreekt wat er goed ging, wat er beter kan en of er nog andere punten zijn die je wilt delen, zoals complimenten of suggesties. Het kan bijvoorbeeld uitdagend zijn als je team niet meer gezamenlijk op kantoor is, maar daar zijn oplossingen voor, zoals het gebruik van een online tool. Begin daarom met een ijsbreker om een positieve sfeer en een veilige omgeving te creëren waarin iedereen zich vrij voelt om zich uit te spreken. Vervolgens ga je over naar de inhoud en bespreek je de punten die verbeterd kunnen worden, en bedenk je samen oplossingen. Het is belangrijk om iedereen te betrekken en een interactieve en inspirerende werkvorm te gebruiken, zodat het team kan leren en groeien van elke retrospective.
Nulmeting:
Wanneer ik me bij een project of programma aansluit, is het belangrijk om te bepalen hoe ‘Agile’ de organisatie al is. Een nulmeting uitvoeren is daarvoor een handige methode. Ik heb een Excel-tool ontworpen die functioneert als een radar, inclusief een vragenlijst. Deze laat ik de deelnemers zelf tijdens de training invullen, zodat ze inzicht krijgen in hun eigen organisatie. We bespreken de resultaten met z’n allen, zodat iedereen een goed beeld krijgt van alle organisaties en hoe we van start gaan. Deze tool is niet alleen nuttig tijdens de training, maar dit kunnen ze vervolgens toepassen in hun eigen werkomgeving.
Welke activiteit raad je jouw Agile Scrum deelnemers aan?
Ik raad aan om het maximale uit de training te halen, aangezien deze hartstikke veel kost. Dit kun je doen door zelf actief problemen aan te dragen die je tegenkomt. Tussen de trainingsdagen door adviseer ik om het geleerde toe te passen in je werksituatie en op te schrijven waar je tegenaan loopt. Deze punten kun je dan terugkoppelen bij mij tijdens de volgende trainingsdag. Je zult veel leren door dit te doen en het bespreekbaar te maken. Goede reflectievragen kunnen vervolgens zijn:
- Wat waren de voordelen?
- Wat waren de nadelen?
- Wat kun je dan zelf nog anders doen?
Het is zeker voordelig als deelnemers goed voorbereid zijn en vol enthousiasme aan de eerste training beginnen, denkend: “Ja, we gaan er alles uithalen!” Het is geweldig om te zien hoe ze ontdekken waar de uitdagingen vandaan komen en hoe de ‘kwartjes vallen’. Als dit gebeurt, kunnen we in de tweede sessie samen grote stappen maken. Het is heel leuk om deel uit te maken van dit proces!
Het tweede advies qua activiteit dat ik altijd meegeef in mijn trainingen betreft het onderdeel contracteren. Ik benadruk: wanneer je een organisatie binnenkomt, is het essentieel om je te richten op het hoofdstuk contracteren. Dit klinkt misschien zwaar, maar het gaat vooral om verwachtingsmanagement. Daarom is het belangrijk om in gesprek te gaan met de programmaleider en de volgende punten te bespreken:
- Wat verwacht de programma leider van jou?
- Hoe vaak wil jij afspreken of meetings hebben?
- Hoe vaak wil diegene met jou overleggen?
- Hoe wil diegene het werk gerapporteerd hebben?
- Is het op het einde van deze vergadering duidelijk wat de afspraken zijn voor beide partijen?
Dit gesprek vormt een goed aanknopingspunt om naar te verwijzen gedurende het project. Je kunt aan de hand hiervan bespreken of alles naar wens verloopt of dat er aanpassingen nodig zijn. Dit overleg kun je voeren met alleen de programmaleider, maar het is ook mogelijk om dit met alle stakeholders te doen, zodat verwachtingen duidelijk naar elkaar uitgesproken kunnen worden. Een advies dat ik altijd direct meegeef aan iedereen is: zorg voor goed verwachtingsmanagement aan het begin van een project.
Welk persoonlijk advies geef jij graag door?
Ik geloof er heel erg in dat het goed is om je te ontwikkelen in de dingen waar je goed in bent. Dus focus je niet te veel op die dingen waar je eigenlijk helemaal niet goed in bent, want dat kan heel veel negatieve energie doen opwaaien. Maar focus je op de dingen waarin je goed bent en zorg dat je daar nog beter in wordt. Dit advies heb ik ooit zelf gekregen van een directrice die dit tegen mij heeft gezegd bij mijn eerste baan en dat gaf mij zoveel vertrouwen. Ik vond het echt superfijn om te weten dat zij daar zo achter staat en daardoor kan ik echt groeien. Dat is mooi om te zien. Dus ik geef nu graag dit advies door, zet de kwaliteiten in die je al hebt en versterk deze in plaats van dat je jezelf gaat vormen naar wat jij denkt dat andere mensen zouden willen zien.
Wat zou je nog willen leren?
Ja, meer leren wil ik natuurlijk altijd. Het heeft meer te maken met tijdsgebrek, ik zou niet weten wanneer ik dat nog erbij zou moeten doen. We hebben net een hele grote verbouwing achter de rug waar we alles zelf verbouwd hebben, geklust en weet ik wat allemaal. Ik ben nu wel klaar voor om gewoon de leuke dingetjes te gaan doen.
Wat ik wel interessant vind is nog meer certificaten halen binnen mijn vakgebied, want dat is gewoon als ZZP’er natuurlijk best wel belangrijk. Je hebt allerlei certificeringen voor professionele trainers voor Scrum. Dat lijkt me wel heel mooi om dat nog toe te voegen.
Ontwikkel je zelf ook trainingen voor ICM?
Op dit moment ben ik betrokken bij het ontwikkeltraject van Veranderkunde, wat nauw aansluit bij mijn vakgebied en wat ik erg interessant vind. We hebben net onze eerste scope meeting gehad met andere trainers, wat erg leerzaam was. Ik observeer graag de dynamiek in het ontwikkelteam en denk na over de rol die ik wil innemen als trainer. Het is grappig om te zien hoe ervaren trainers soms vasthouden aan oude patronen, terwijl ik juist nieuwe technologieën wil verkennen. Daardoor wordt de training ook een mooie mix.
Als de training voor Veranderkunde is afgerond dan zou ik deze ook graag zelf willen geven, als ik daar voldoende tijd voor heb naast mijn andere opdracht. Het voordeel van zelf een training ontwikkelen is dat je er minder voorbereidingstijd in hoeft te steken omdat je het materiaal al kent. Dus zeker iets om naar uit te kijken!
Wat zijn jouw boeken/podcast/artikel/app-tips voor Agile Scrum?
Dit is mijn top drie voor boekentips:
- Toolkit voor Agile coaches en scrummasters – 99 creatieve werkvormen en effectieve trainingsformats.
- Auteur: Charlotte Bendermacher Cleo Kampschuur & Co-auteur: Rini van Solingen.
- Dit boek is zeer bruikbaar en ik gebruik het zelf ook regelmatig. Het is niet nodig om het hele boek door te lezen, je kunt specifieke informatie opzoeken aan de hand van het probleem dat je wilt oplossen. Op basis van dat probleem kun je een workshopidee vinden, wat erg leuk is. Het boek is heel leuk voor de creativiteit!
- De onbevreesde organisatie van ambachtsmensen
- Auteur: Amy C. Edmondson
- Het gaat over het creëren van psychologische veiligheid op de werkvloer om innovatie en groei te stimuleren. Dat is dus ook een interessant onderwerp om aan te pakken.
- De Super Product Owner
- Auteur: Bas van Amersfoort.
- Dit is een heel leuk boek over product owner binnen Scrum, specifiek de Super Product Owner. Er is een complete toolkit bijgevoegd met allerlei bruikbare kaarten die vaak van pas komen in het werk. Bovendien zijn er creatieve kaarten inbegrepen die visueel aantrekkelijk zijn. Het is erg leuk om deze visuele elementen te gebruiken.
Wat vind je zelf het leukste of het mooiste aan trainer zijn?
Het luisteren naar de problematiek van deelnemers, omdat dit kan helpen om zelf ook veel te leren. Elke training begint als een black box, maar spelenderwijs ontdek je hoe iedereen in elkaar steekt. Het is interessant om dit proces te zien en het houdt me scherp in het vak. Het bevestigt dat ik niet over stappen heen moet gaan, maar juist alle stappen moet volgen. Niet alle processen kunnen versneld worden, soms moet je ze gewoon ervaren en dat geldt ook voor mezelf. Dus je leert samen met de deelnemers en dat vind ik het mooiste aan trainer zijn!