Emoties op de werkvloer? Ja graag!

Je herkent het vast: je zit in een meeting, iemand zegt iets dat je raakt – en meteen zet je je emoties uit. Het is belangrijk om professioneel te blijven, toch? Als trainer, coach en onderzoeker ziet Marjon Bohré hoe mensen dagelijks worstelen met wat ze voelen op het werk. In het ICM webinar “Emoties doe je maar thuis” deelde ze waarom we emoties op het werk juist grote informatiebronnen zijn. In dit artikel lees je waarom ze wél een plek verdienen aan de vergadertafel.

Wat is een emotie?

We zien emoties vaak als storend en niet productief, vooral op het werk. Maar waarom vinden we onze eigen en andermans emoties zo ingewikkeld? Laten we beginnen emoties te definiëren.

Het woord emotie komt van het Latijnse woord ‘emovere’, wat ‘eruit bewegen’ betekent. Marjon omschrijft een emotie als energie die ergens naartoe moet om te ontladen. Ze benoemt daarbij vijf elementen die volgens haar altijd verbonden zijn aan een emotie. Het is:

1. iets dat je fysiek voelt, zoals buikpijn;
2. iets dat je aanzet tot actie;
3. een reactie op een bepaalde context;
4. gekleurd door je eigen interpretatie van deze context;
5. iets dat wordt beïnvloed door hoe je jouw dag bent begonnen.

Kortom: een emotie is geen mysterie, maar een complexe mix van signalen. En als je leert luisteren, vertelt het je precies wat je nodig hebt.

Waarom emoties op kantoor vaak in de bezemkast belanden

Nu we weten wat een emotie is, kunnen we bekijken waarom we emoties eigenlijk zo lastig vinden. Volgens Marjon ligt het antwoord in onze cultuur. We groeien op met ongeschreven regels over hoe we onze emoties uiten, ook wel ‘emotionologies’ genoemd. Een voorbeeld hiervan is het idee dat ons brein het middelpunt is van ons denken en doen.

Denk aan het onderwijs: we leggen de focus op cognitieve ontwikkeling. “Het systeem is ingericht op hoge cijfers halen op belangrijke vakken als wiskunde en taal”, zegt Marjon. “Maar hierdoor is er minder aandacht voor de creatieve en sociale ontwikkeling van kinderen.” Ouders dragen hieraan bij, vaak zonder het te beseffen. Van jongs af aan horen kinderen bijvoorbeeld dat ze niet bang moeten zijn. “Bang zijn en soortgelijke emoties worden gezien als niet-helpend. Maar in plaats van die emoties weg te stoppen, zouden we moeten leren ze te omarmen en ermee om te gaan.”

Op de werkvloer komen deze emotionologies weer om de hoek kijken. We hebben bepaalde verwachtingen en ideeën over wat we wel en niet laten zien op kantoor. “‘Emoties doe je maar thuis’ zei iemand ooit”, vertelt Marjon. “We vinden dat emoties ons werk in de weg zitten.” Toch zijn ze er wel, elke dag: frustratie, stress, spanning en blijdschap. “Maar ongemakkelijke emoties, zoals huilen of verdriet, stoppen we liever weg.” Als gevolg daarvan ontstaat een tegenstelling tussen wat we zien als professioneel en emotioneel, terwijl deze helemaal niet zo tegenovergesteld hoeven te zijn.

Emoties gebruiken als leidraad

Marjon benadrukt dat emoties een schatkist aan informatie zijn. “Als je begrijpt waarom je bepaalde emoties hebt en hoe je ze kunt reguleren, ben je een stuk effectiever in je werk.” Ze neemt ons mee langs zes stappen waarmee we informatie kunnen halen uit onze emoties, of die van anderen.

 

 

1. Laat je emotie toe

Geef jezelf toestemming om de emotie te voelen, in plaats van deze te negeren of op te kroppen. Dit doe je bijvoorbeeld door hardop te erkennen dat iets niet fijn is, dat je stress hebt of zenuwachtig bent.

2. Vind het juiste woord voor wat je voelt

Elk woord heeft een andere lading. Het is van belang dat je het juiste woord vindt dat de lading van je gevoel dekt, zodat je zelf kunt begrijpen waar je behoefte aan hebt. Marjon benoemt de ‘moodmeter’ van Marc Brackett als handige wegwijzer om precies dat ene woord te vinden dat je gevoel dekt.

Afbeelding 1. M. Brackett (2019). Moodmeter. Permission to feel: Unlocking the power of emotions to help our kids, ourselves, and our society thrive. ISBN: 978-1-250-21284-9.

 

3. Onderzoek of er een onderliggende emotie bij hoort

Emoties komen zelden alleen. Ga bij jezelf na of je nog wat anders voelt naast je initiële gevoel, zoals frustratie gepaard met onzekerheid, of blijheid met een vleugje opluchting.

4. Plaats je emotie in een bredere context

Probeer te achterhalen waarom je deze emotie ervaart. Voelde je je al de hele dag zo? Of is er iets gebeurd waardoor je stemming is veranderd? Mogelijk zit er een patroon in: een situatie die je vaker meemaakt, roept steeds dezelfde emotie op.

Het kan voorkomen dat je een emotie van een ander overneemt. Iemand zegt of doet iets, en ineens voel je je opgejaagd of gestrest. Is dit gevoel van jou, of heb je de emotie overgenomen? Zodra je dit herkent en benoemt, laat je de emotie los en blijf je er niet in hangen.

5. Reguleer je emotie

Emoties zijn, zoals Marjon zegt, energie die uit je lichaam wil. Voordat je reageert, is het belangrijk om eerst af te koelen. Volgens Marjon zijn er zeven manieren waarop je energie een uitweg kunt geven:

• Focus op je ademhaling – Zo stel je jezelf gerust en voorkom je een fight-or-flight-reactie.
• Huilen – Huilen lucht op! Spanning gaat via tranen je lichaam uit.
• Beweging – Bewegen helpt om weer in het nu te komen. Ook helpt het de spanning, emotie en adrenaline uit je lichaam te halen. Zelfs even wandelen helpt!
• Je verhaal doen bij iemand die je vertrouwt, of schrijf het op – Geef uiting aan wat er is gebeurd, zodat het niet meer in je hoofd ronddwaalt.
• Creativiteit – Net als bij bewegen, kan creatief bezig zijn afleiding bieden van je emotie.
• Slapen – In de ochtend voelen dingen vaak minder erg. Slapen kalmeert en ontspant, dus ergens een nachtje over slapen is helemaal geen slecht idee.
• Aanraking – Mensen zijn sociale dieren. Een knuffel of schouderklopje kan wonderen doen!

6. Kies je gedrag

Onthoud dat je zelf bepaalt hoe je je emoties uit. Sta stil bij de behoefte achter je gevoel en bij de waarden die voor jou belangrijk zijn. Emoties geven je waardevolle informatie over wat je volgende stap gaat zijn. Gebruik die informatie om te reageren zoals de persoon die je graag wilt zijn.

Omgaan met emoties van anderen

Emoties mogen er zijn – ook die van een ander. Maar niet al het gedrag dat voortkomt uit een emotie is acceptabel. “Als een collega bij een vergadering altijd zijn stem verheft, mag je best aangeven dat je dat lastig vindt.”

Verder draait het allemaal om empathie tonen. “Je hoeft alleen maar te luisteren naar de ander, dan voelt die persoon zich gezien,” legt Marjon uit. “Maar veel mensen gaan hier de fout in. Je hoeft het niet eens te zijn met de emotie van de ander – die emotie is van hen, niet van jou.” Een andere veelgemaakte fout is het minimaliseren van de emotie door te zeggen dat ‘het allemaal wel meevalt’. “Daar heeft de ander niks aan,” zegt Marjon. Tot slot wordt het geven van advies vaak verward met empathie. Tips kunnen helpen, maar vraag dan eerst of de ander daar behoefte aan heeft.

Het beste wat je kunt doen, is een veilige omgeving bieden waarin iemand zijn emotie kan uiten en reguleren. Stel open vragen zoals: Wil je er meer over kwijt? Of: Hoe is dat voor jou? Zo geef je iemand de ruimte om de emotie te voelen, zonder dat diegene zich hoeft te verantwoorden. “Uiteindelijk wil je iemand helpen om weer in beweging te komen, voorbij hun emotie. Dit doe je alleen door echt te luisteren, veiligheid te bieden en empathie te tonen.”

 

 

Conclusie

Marjon sluit de webinar af met een duidelijk advies: “Blijf je emotionele spier trainen! Wees eerlijk over wat je voelt, reguleer je emotie en leef mee met de ander.” Emoties herkennen en ermee omgaan is een vaardigheid – niemand beheerst die meteen. “Sta overdag stil bij je gevoelens en behoeften. Hoe fijn is het als je jezelf kent en daardoor sterker staat, ook in je werk? Dus emoties op de werkvloer, ja graag!”

 

Geïnspireerd?

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van een webinar dat Marjon Bohré voor ICM verzorgde. Nieuwsgierig naar meer van Marjon? Bekijk de website van Marjon.

Wil je op de hoogte blijven van onze aankomende evenementen? Bekijk onze agenda.

En wil je meer lezen over thema’s als persoonlijke effectiviteit, werkgeluk en vitaliteit? Neem dan een kijkje op de ICM Campus voor meer inspiratieartikelen.