Datavisualisatie: Hoe maak ik mijn data inzichtelijk?

Je herkent het misschien wel: je hebt op werk een hoop data verzameld, maar je weet niet hoe je dit behapbaar maakt voor jezelf én anderen. In onze training Datavisualisatie tackel je de lastige obstakels van datavisualisatie en leer je de psychologie achter hoe wij data interpreteren. Maartje Vennema, een van onze trainers, vertelt je in dit artikel wat je moet weten!

Waarom is datavisualisatie zo belangrijk?

Maartje: “De belangrijkste reden om data goed te visualiseren, is om mensen te overtuigen. Wanneer je bijvoorbeeld een presentatie maakt, wil je meestal mensen overtuigen of zo goed mogelijk informeren. Alle data in de presentatie dient dan ter ondersteuning van wat je zegt. Dan is het essentieel dat zowel jij als je publiek meteen snapt wat je ermee probeert te zeggen. Misschien herken je het wel, je ziet een grafiek en je bent eerst twintig minuten bezig met identificeren waar je nou eigenlijk naar kijkt. In een meeting is dat absoluut niet wat je wilt: anderen moeten meteen zien wat jij probeert over te brengen. Data is daarbij een hele handige tool die je op veel manieren in kunt zetten.

Datavisualisatie is ook psychologisch. Hoe verwerkt ons brein informatie en data? Denk hierbij aan de kleuren die je gebruikt en de associaties die iemand hiermee heeft. Stereotyperend gezien associëren we groen met ‘goed’ en rood met ‘slecht’, dus kun je daar rekening mee houden als je bijvoorbeeld kwartaalcijfers presenteert. De associatie die we hebben met kleuren is een heel simpel voorbeeld van hoe je je publiek kunt beïnvloeden en na kunt denken over de psychologie achter data.

Daarnaast is het bijvoorbeeld erg belangrijk om rekening te houden met de kenmerken van je publiek. Zo kunnen de mooie kleuren in je grafiek verwarrend zijn voor iemand die kleurenblind is. Hoe ga je om met deze verschillen in je publiek? Je kunt je data al veel inzichtelijker maken voor mensen die kleurenblind zijn door verschillende texturen of vormen te gebruiken. Maar hoe doe je dit zonder het onoverzichtelijk te maken?”

Wat zijn veelvoorkomende valkuilen van datavisualisatie?

Maartje: “Je kunt heel makkelijk liegen met data, of je dit nu expres doet of per ongeluk. Stel, je maakt een grafiek over klimaatverandering en je wilt beargumenteren dat het nauwelijks warmer wordt op aarde. Als de y-as in dit geval de jaartallen voorstellen en de x-as het verloop van tijd, dan kun je de y-as ontzettend groot maken. Zo lijkt de stijgende lijn een stuk vlakker dan hij in werkelijkheid is en kun je makkelijk claimen dat de opwarming van de aarde wel meevalt. Dit werkt andersom natuurlijk ook: als je wilt claimen dat de aarde wel degelijk in een rap tempo opwarmt, kun je in dit geval de y-as wat kleiner maken. Als je niet voldoende rekening houdt met dit soort optische manipulatie, creëer je onbewust een vertekend beeld.

Bovendien gebruiken mensen vaak grafieken of charts die er leuk uitzien, maar helemaal niet representatief zijn voor wat je over wilt brengen. Zo zijn 3D pie charts ontzettend populair, maar eigenlijk optisch bedrog. Aandelen lijken zo een stuk groter of kleiner dan ze daadwerkelijk zijn. Dit maakt de data niet inzichtelijk, ondanks dat je je best hebt gedaan om het visueel aantrekkelijk vorm te geven.”

Bron afbeelding: Lavenda, David. 7 Ways To Lie With Statistics And Get Away With It. Fast Company, gepubliceerd op 03-02-2012.

Welke tools heb je om data te visualiseren en hoe kies je er een die goed bij je past?

Maartje: “Er zijn veel verschillende manieren om data te visualiseren! De meest bekende en gemakkelijke is Excel. Je kunt Excel ook gemakkelijk koppelen aan Powerpoint, dat werkt voor veel mensen vaak prettig. Maar mocht je met een grotere database werken, dan kan Power BI erg interessant zijn. Power BI vergt wel meer skills, maar hier kun je grote bestanden in kwijt en bijvoorbeeld meer grafieken maken die ook nog eens interactief zijn. Zo zijn er meerdere vergelijkbare platforms, zoals Tableau en Qlik Sense. Hoe je de juiste kiest en deze platforms tackelt, behandel je in de cursus.”

Aan wie zou je de training Datavisualisatie aanraden?

Maartje: “Ik zou zeggen dat deze training vooral nuttig is voor mensen die hun collega’s, managers, klanten en leveranciers willen overtuigen of informeren. Daarmee bedoel ik dat we de meest complexe aspecten behandelen – zoals design en psychologische storytelling – en die voor een heel breed publiek relevant zijn, ongeacht je ervaring. Maar ben je bijvoorbeeld al een vergevorderde data-analist, dan is deze training wellicht niet de beste keuze voor jou.”

Meer informatie

Heeft dit interview met Maartje jouw interesse gewekt? Bekijk dan hier de volledige training en schrijf je in. Heb je vragen over deze of overige opleidingen en trainingen? Onze studieadviseurs staan elke werkdag voor je klaar via 030 – 29 19 888. Zij helpen je graag met het zoeken naar een opleiding of training die bij jou past.