Vergroot je dankbaarheid in een tijd waarin dit extra belangrijk is

Al een tijd leven we in een periode van grote onzekerheid. Net op het moment dat het coronavirus ons leven wat minder beïnvloedt, woedt er relatief dichtbij een verschrikkelijke oorlog. Een heftige, verdrietige realiteit waarin het logisch is dat angst op komt zetten en je de hoop soms verliest. In zo’n tijd realiseren we ons des te meer hoe bijzonder het is dat wij leven in vrijheid. Ondanks dat besef streven we in het dagelijks leven vaak nog naar groter geluk. Dat is jammer, want de zoektocht naar geluk kan ongelukkig maken. Juist nu is het extra belangrijk dankbaar te zijn voor wat je hebt. Omdat dit makkelijker is gezegd dan gedaan, geven we je in dit artikel tips om dankbaarder in het leven te staan.

Het onrealistische beeld van geluk

Geluk is een woord dat je overal tegenkomt. ‘Gelukkig in je werk’, ‘een gelukkige relatie’, ‘veel geluk gewenst in je nieuwe huis’. Maar, wat is geluk eigenlijk? Vaak is geluk iets dat we ophangen aan materiële zaken en iets dat we in de toekomst willen bereiken. ‘Als ik eindelijk mijn diploma haal, dan ben ik gelukkig’. Het moment dat dit diploma vervolgens binnen is, ben je alweer bezig met iets anders in de toekomst dat je gelukkig zal maken. Met andere woorden: geluk is vaak onrealistisch en onbereikbaar.

Amerikaanse geluksonderzoeker en hoogleraar psychologie Sonja Lyumbomirski legt dit in haar boek uit met het mechanisme hedonistische adaptatie. Zij schrijft dat we voor korte tijd gelukkig zijn met dat wat we zo graag wilden, maar dat we daar al snel aan wennen. Het bijzondere wordt snel ‘gewoon’, de glans verdwijnt en we gaan weer op zoek naar iets nieuws. Zo overschaduwt het idee van geluk de mooie dingen in ons leven en zijn we feitelijk altijd onvoldaan.

De kracht van dankbaarheid

Als geluk ons onvoldaan laat voelen, wat helpt dan wel? Uit een groot aantal onderzoeken blijkt dat dankbaarheid en tevredenheid veel bijdragen aan je welbevinden. Zo toont Amerikaans onderzoek van de universiteiten van Californië en Miami aan dat dankbaarheid de hersengebieden stimuleert die samenhangen met stressregulatie en beloning. Dat zijn de momenten waarop je tevreden bent met hoe je leven eruitziet, met je mogelijkheden en je talenten. Wanneer jij je richt op prettige dingen voel je je beter dan wanneer je blijft hangen bij nare zaken. Geluk zit dus grotendeels in onszelf en is afhankelijk van hoe jij je voelt en gedraagt.

Voor altijd tevreden

Tevredenheid is uitgesmeerd geluk. Dat schrijven Jan Wolter Bijleveld en Ingeborg Deana in hun boek Losleven. Tevredenheid is kleinschalig en een stuk bestendiger dan geluk. Het gevoel van tevreden zijn is sneller aanwezig en houdt langer aan.

Toch betekent dit niet dat je altijd over alles tevreden moet zijn. Ren vooral niet weg voor ongemak, fouten, mislukking of verdriet. Juist door deze gevoelens ook toe te laten, sta je extra stil bij de dingen die wél goedgaan. Bovendien leer je enorm veel van tegenslagen, hierdoor wordt je sterker en weet je sneller waar je dankbaar voor kan zijn.

Zo word je dankbaarder

Dankbaarheid gaat erom dat je niet kijkt naar alles wat ontbreekt, maar naar alles wat wel aanwezig is. Het gaat er dus om dat je stilstaat bij de fijne dingen in jouw leven. We schrijven expres fijn op, omdat iets niet geweldig, subliem of perfect hoeft te zijn. Zodra iets fijn voelt of is, heeft het een positief effect op hoe jij je voelt. De kleinste dingen kunnen al fijn zijn: een zon op je huid, die lekkere kop koffie in de ochtend, de lach van jouw (klein)kind.

Om deze kleine dingen te waarderen is het van belang er aandacht aan te geven. Dit doe je door bewust stil te staan bij wat er om je heen gebeurt, wie de personen in jouw leven zijn en wat je meemaakt. Een praktische tip om de kleine dingen op te merken en dankbaarder te zijn: schrijf elke avond drie dingen op waar je die dag dankbaar voor was. Denk niet groot maar juist klein. Wanneer verscheen er een lach op jouw gezicht? Wanneer voelde jij je opgelucht? Waarvan kreeg je een warm gevoel van binnen, al was het maar heel kort?

Het opstellen van een dankbaarheidslijstje geeft jou onbewust een oppepper. Bovendien pak je de lijstjes er zo bij als je het lastig hebt. Zie je even door de bomen het bos niet meer? Lees de lijstjes van een paar dagen terug en je bent je direct weer bewust van allerlei zaken in jouw leven waar je dankbaar voor bent.

Daarnaast is het waardevol om je dankbaarheid tastbaar te maken door je dierbaren of collega’s af en toe te vertellen hoe blij je met ze bent. Stuur eens een berichtje of loop bij iemand langs en vertel hoe fijn je die wandeling, samenwerking of dat bioscoopbezoek samen vond.

Tien tips voor meer Mindfulness in je leven

‘Wees dankbaar’ is één van de tien tips uit ons 10-tips boekje ‘De 10 tips voor meer Mindfulness in je leven’. Ben je benieuwd naar de andere tips? Het gratis E-book vind je op de ICM Campus.