Wat is een Growth Mindset en hoe ontwikkel je die?

In onze maatschappij ligt de nadruk vaak op prestaties en resultaten. Een 8 betekent al snel dat je iets goed kunt, terwijl een 4 wordt gezien als bewijs dat je ergens niet goed in bent. Deze manier van denken sluit aan bij de Fixed Mindset, een begrip dat psycholoog Carol S. Dweck introduceerde in haar onderzoek naar de manier waarop mensen naar hun eigen mogelijkheden kijken. Daartegenover staat de Growth Mindset: de overtuiging dat je vaardigheden en capaciteiten kunt ontwikkelen door oefening, inspanning, feedback en ervaring. Waar een Fixed Mindset de nadruk legt op wat je nu wel of niet kunt, richt een Growth Mindset zich op wat je nog kunt leren en ontwikkelen.

Hoe ontstaan deze manieren van denken? En hoe ontwikkel je een Growth Mindset? In dit artikel lees je wat beide mindsets betekenen, hoe ze ontstaan en welke rol ze spelen bij leren, ontwikkelen en presteren.

Wat is de Fixed Mindset?

Een Fixed Mindset is de overtuiging dat je capaciteiten, talenten en intelligentie grotendeels vaststaan. Mensen met een Fixed Mindset geloven daardoor eerder dat je iets wel of niet kunt en dat inspanning weinig verandert aan je aangeboren mogelijkheden. Een negatieve ervaring kan deze overtuiging versterken. Als iets niet lukt, kan iemand dat bijvoorbeeld zien als bewijs dat hij of zij er niet goed in is. Dit kan ervoor zorgen dat je uitdagingen gaat vermijden, omdat fouten of tegenslagen voelen als een bevestiging van wat je niet kunt.

Ook de manier waarop iemand naar inspanning kijkt, speelt een rol. Mensen met een Fixed Mindset kunnen hard werken zien als een teken dat ze ergens niet goed in zijn: ‘Als ik er zo hard voor moet werken, ben ik er waarschijnlijk niet goed in.’ Presteren wordt daardoor al snel een kwestie van slagen of falen, in plaats van een mogelijkheid om te leren en jezelf te ontwikkelen.

Hoe ontstaat een Fixed Mindset?

Een Fixed Mindset kan al op jonge leeftijd ontstaan door de manier waarop we worden beoordeeld en aangesproken op onze prestaties. Wanneer kinderen bijvoorbeeld regelmatig horen dat ze ergens ‘goed’ of juist ‘niet goed’ in zijn, kunnen ze zulke overtuigingen gaan zien als een vast onderdeel van wie ze zijn. Ook beoordelingen, cijfers en vergelijkingen met anderen kunnen het idee versterken dat talent en vaardigheden vaststaan.

Denk bijvoorbeeld aan kleuren. Kon jij vroeger netjes tussen de lijntjes kleuren? Dan kreeg je misschien te horen dat je goed kon tekenen of creatief was. Schoot je potlood alle kanten op? Dan kon de boodschap juist zijn dat tekenen niets voor jou was. Zulke ervaringen kunnen invloed hebben op hoe je later naar je eigen mogelijkheden kijkt.

Wat is de Growth Mindset?

Een Growth Mindset is de overtuiging dat je capaciteiten, talenten en vaardigheden kunt ontwikkelen door oefening, inspanning en ervaring. Mensen met een Growth Mindset zien ontwikkeling daardoor niet als iets vaststaands, maar als iets waarop ze zelf invloed kunnen uitoefenen. Een belangrijk uitgangspunt is: ‘Ik kan het nu nog niet, omdat ik het nog niet heb ontwikkeld.’ In plaats van een gebrek aan talent als eindpunt te zien, kijken mensen met een Growth Mindset naar wat ze kunnen leren en verbeteren. Ze zijn bereid om te oefenen, meters te maken en feedback te gebruiken om verder te komen.

Daarbij hoort ook de trial-and-errormethode: proberen, fouten maken, leren en opnieuw proberen. Tegenslagen en afwijzingen horen bij dat proces. Ze worden niet gezien als bewijs dat iets niet lukt, maar als een kans om te ontdekken wat anders of beter kan. Zo kent de trial-and-errormethode niet alleen winnen of verliezen, maar vooral twee uitkomsten: winnen of leren.

Hoe ga je van een Fixed Mindset naar een Growth Mindset?

De overstap van een Fixed Mindset naar een Growth Mindset vraagt tijd, oefening en doorzettingsvermogen. Hierbij een paar tips:

• Kijk bij een fout naar wat er gebeurde, in plaats van jezelf meteen een etiket op te plakken
• Vraag om specifieke feedback waar je iets mee kunt
• Probeer bij een lastige taak verschillende aanpakken uit
• Let op je taal en gedachten. Voeg bijvoorbeeld eens ‘nog’ toe aan de gedachte ‘ik kan dit niet’.
• Kijk behalve naar het eindresultaat ook naar wat je tijdens het proces hebt geleerd

Uiteraard hoeft niet elke tegenslag positief te voelen. Als je ergens een onvoldoende voor krijgt, wordt afgewezen of als iets mislukt, dan kan dat natuurlijk gewoon balen zijn. Een Growth Mindset gaat vooral om wat je daarna met die ervaring doet.

Growth Mindset tijdens een training

Tijdens ICM-trainingen krijg je de ruimte om nieuwe vaardigheden uit te proberen, vragen te stellen en fouten te maken. Je komt tenslotte naar een training omdat er iets te leren valt, niet omdat je alles al beheerst.

Oefenen hoort erbij. Soms gaat iets meteen goed, soms pas na drie pogingen en soms ontdek je dat een andere aanpak beter bij je past. Juist die ervaringen helpen je om verder te komen. Plezier in leren staat daarbij voorop.

Meer weten? Bekijk eens dit filmpje.