Na een burn-out wist Marleen het: alles moet anders. Ze maakte de overstap van accountmanager naar coach, en volgde verschillende coachopleidingen. “Ik had altijd al een grote fascinatie voor de mens achter de mens. Hoe presenteert iemand zichzelf? Hoe komt iemand over in een gesprek? En hoe werkt een gesprek tussen twee mensen eigenlijk?”
De pittige periode van de burn-out bleek een leerschool. “Het heeft me doen inzien hoe belangrijk vitaliteit is. Ik wilde niet alleen zelf gezond blijven, maar ook anderen daarin helpen.”
Echtheid als kern van menselijkheid
Wanneer Marleen vertelt over wat mensgericht coachen voor haar betekent, komen vooral de woorden ‘gelijkwaardigheid’ en ‘echtheid’ naar voren. “We praten van mens tot mens. Als coach heb je een bepaalde rol in een gesprek, maar je bent nooit meer of minder dan de ander.”
Daarom gelooft ze niet in neutraliteit. “Wat is neutraal eigenlijk? Ik geloof veel meer in puurheid en authenticiteit. Als ik dat niet ben, terwijl ik dat wel van mijn coachees vraag, dan klopt het niet.”
Mensgericht coachen betekent voor haar ook jezelf meenemen in het proces. “Je bent geen robot. Je neemt jezelf mee, met alles wat je bent – ook je rafelranden. Juist door jezelf te kennen en te accepteren kun je er zijn voor de ander.”
Lichaam, gevoel en intuïtie als werkvormen
Marleen vertrouwt sterk op haar intuïtie en zintuigen tijdens het coachen. Ze gebruikt tijdens haar coachtrajecten verschillende interventies, zoals associatietechnieken, lichaamswerk en visualisaties om mensen meer in contact te brengen met lichaam, geest en gevoel. Juist omdat we meer zijn dan alleen ons hoofd.
“Het hoofd weet veel, maar het lijf weet meer. Een werkvorm die ik daarom veel inzet is het werken met ‘grondankers’: de coachee stappen laten zetten en in beweging brengen in de ruimte vanuit een bepaalde vraag. Daarna gaan we onderzoeken hoe dit voor iemand voelt, fysiek in hun lichaam” en welke gedachten er opkomen.”
Ook gebruikt ze vragen die aan de oppervlakte als simpel gezien kunnen worden, maar veel los kunnen maken bij een coachee: ‘Hoe zie jij jezelf als je bijvoorbeeld 40 bent? Of 60? Hoe zou jouw beste vriend jou omschrijven? of ‘Welke overeenkomsten hebben jij en je lievelingsdier?’. “Met dit soort vragen komen vaak verrassende inzichten naar boven,” vertelt ze.
Voor de laatste werkvorm waar Marleen wat over wil vertellen, haalt ze een stapel kaarten uit haar tas. Hierop zijn allerlei afbeeldingen te zien, zoals een doos eieren of een danseres. “Aan het eind van een traject leg ik graag verschillende afbeeldingen neer, zodat coaches hun proces symbolisch kunnen afsluiten. Zo’n kaart helpt daarbij, zij associëren het met iets wat belangrijk voor ze is. Beelden en symbolen maken iets los, wat woorden niet altijd kunnen omschrijven.”
Aanwezigheid en aandacht maken coachen menselijk
Een belangrijk inzicht van Marleen is dat volledige aandacht en het werken in het ‘hier en nu’ belangrijker is dan technieken. “Er zijn zoveel methodes, maar het belangrijkste is dat je volledig aanwezig bent en de ander echt ziet en hoort. Probeer door de zinnen heen te prikken en te horen wat er niet gezegd wordt.”
Dat vraagt ook om kwetsbaarheid van haarzelf. “Ik ben onderdeel van het proces. Soms vertel ik iets over mijn eigen ervaringen, of zeg ik gewoon: ‘Dit raakt me’ of ‘Ik weet het ook even niet’. Dat maakt het echt, en menselijk.”
Daarnaast creëert ze veiligheid door helder te zijn over het proces en door liefdevol te confronteren. “Als ik merk dat iemand blijft hangen of zichzelf verliest in woorden, benoem ik dat. Als coach ben je een spiegel – geef terug wat je ziet gebeuren en welk effect dit op jou heeft.”
Blijven leren en reflecteren
Volgens Marleen kunnen coaches alleen goed werken als ze zichzelf goed kennen. “Als je je eigen thema’s niet kent, ga je onbewust sturen, adviseren of je laten meeslepen. Je moet weten wanneer je in je eigen valkuil schiet.” Daarom blijft ze investeren in zelfreflectie, intervisie en feedback: “Coaching is een solistisch vak. Je moet jezelf blijven leren kennen, ook op de stukken waar je liever niet naar kijkt.”
Tot slot benadrukt Marleen het belang van vitaliteit en veerkracht. Ze werkt graag met ACT (Acceptance and Commitment Therapy) om coachees te begeleiden in het omgaan met tegenslagen. “ACT helpt om buiten je comfortzone te stappen, met belemmerende overtuigingen om te gaan en te focussen op wat echt belangrijk voor je is. Dat maakt je mentaal veerkrachtig.”
Meer lezen over mensgericht coachen?
Het ICM Coachboekje “Wat AI niet kan: het belang van de menselijke coach” gaat dieper in op wat mensgericht coachen betekent voor jou als coach. Bekijk hem hier!