Gelijkwaardig leiden: Wanneer iedereen de baas is 

De ronde tafel van koning Arthur. Geen troon en geen rangorde. De ridders leggen hun wapens neer, bereid om samen te werken aan wat ertoe doet. Precies dit krachtige beeld gebruikte Hans Wopereis ter illustratie tijdens zijn workshop ‘Gelijkwaardig leiden: Samen aan zet’ tijdens de ICM Kennisparade op 22 september 2025. Volgens hem draait leiderschap niet om macht, maar om samenwerking.

Hans is trainer, coach, auteur en expeditieleider in leiderschapsontwikkeling. Hij begeleidt managementteams door het hele land en biedt open trajecten aan, zoals zijn masterclass Bezielend Leiderschap, waarin hij wijsheden uit oude spirituele tradities vertaalt naar het leiderschap van nu. Regelmatig neemt hij groepen mee naar de woestijn of bergen om tijd en ruimte te maken voor bezinning. “Maatschappelijk gezien werk ik graag op plekken waar het ergens over gaat,” vertelt Hans, die met zijn werk écht verschil wil maken in organisaties.

Zijn missie ontstond tijdens zijn studententijd, een periode van verlies die zijn kijk op het leven veranderde. Vanaf dat moment wilde hij zich richten op maatschappelijke impact en persoonlijke ontwikkeling. Zo vond hij zijn weg naar het thema leiderschap.

Sindsdien houdt hij zich bezig met de vraag hoe mensen en systemen kunnen veranderen. “Van binnenuit,” als je het aan Hans vraagt. “Reorganisaties, beleidsnota’s of nieuwe regels – ik heb het daarmee nog nooit echt zien gebeuren. Het begint bij mensen zelf. Eén voor één.”

Wat is kringbewustzijn?

Volgens Hans ontwikkelt ons bewustzijn zich in fasen, waarbij we telkens kijken naar onze plek ten opzichte van anderen:

• Als eerst het massabewustzijn, waarin je als plankton in de zee meedeint op de golven van je omgeving.
• Dan volgt het kuddebewustzijn – wij versus zij – waarin je veiligheid zoekt bij een specifieke groep en je aanpast aan de gedragscodes die daar heersen.
• Daarna komt het individuele bewustzijn: wie ben jij, los van je groep?
• In de laatste fase, kringbewustzijn, zoek je opnieuw de verbinding met anderen, maar zonder jezelf te verliezen. Je neemt je plek in als mede-eigenaar van het geheel, op gelijkwaardige wijze. Het gaat om samen vormgeven, mét behoud van je autonomie.

“Al deze fasen zijn even belangrijk en tegelijkertijd aanwezig, al ontwikkel je natuurlijk gaandeweg,” geeft Hans aan.

Kringbewustzijn ontstaat als niemand zich boven de ander plaatst. Iedereen is leider, niemand heeft het alleen voor het zeggen. Deel uitmaken van ‘de kring’ vraagt om aanwezigheid, scherp luisteren en de moed hebben om eerlijk te zijn over wat je wel en niet weet of kunt. Hans gebruikt hierbij graag het beeld van koning Arthur: “Wil je aanschuiven aan die ronde tafel? Leg dan je wapens neer. Toon niet alleen je kracht, maar ook je kwetsbaarheid.”

Bezieling in leiderschap

In plaats van een leider die vanuit de top van de hiërarchie zijn wil oplegt, draait leiderschap volgens Hans juist om samenwerken en het faciliteren van het leiderschap van anderen. Zoals hij omschrijft: “Stel je dienstbaar op en vraag jezelf af: Hoe laat ik ieders leiderschap tot zijn recht komen?”

Deze manier van samenwerken werkt pas als er een gemene deler is voor alle betrokkenen, die voor hen van betekenis is. Denk aan een inspirerende boodschap waar mensen zich in herkennen. Volgens Hans speelt ‘bezieling’ hier een grote rol bij. “Je werkt niet samen omdat het moet of om geld te verdienen,” zegt Hans. “Je werkt samen vanuit een gedeelde motivatie voor het grotere geheel. Dat is bezield leiderschap.”

Wat deelnemers van de workshop kunnen verwachten

Hans daagt uit om met andere ogen naar leiderschap te kijken. “Wat als leiderschap niet draait om macht of controle, maar om het aanspreken van ieders eigen kracht?” zegt hij. “We zijn gewend aan beelden van leiders die zelf centraal staan. Maar het kan ook anders. Juist in kringbewustzijn en bezield leiderschap zit een enorme kracht.”

Volgens Hans begint echte groei van een organisatie bij de verbinding met jezelf. “Als leider moet je weten wat jou drijft en waar je écht voor staat. Alleen dan kun je anderen meenemen en ruimte geven om vanuit hun eigen kracht bij te dragen.” Daarom is het ervaren van kringbewustzijn is voor iedereen nuttig. Vooral leiders, teamleden of veranderaars die hun ego willen parkeren, en zoeken naar manieren om de bezieling van het geheel te dienen.

Hans hoopt met zijn werk op een ‘ripple-effect’. “Ik wil mensen inspiratie en herkenning geven, zodat ze hun omgeving ook gaan inspireren. Als leiders zich bemoedigd voelen om op deze manier samen te werken, worden we uiteindelijk allemaal blijere mensen.”

Meer weten?

Spreken deze onderwerp je aan en wil je meer leren? Bekijk dan hier de training ‘Authentiek Leiderschap‘, en schrijf je in!